Co to jest kod kreskowy i jakie informacje zawiera?

Kod kreskowy (inaczej kod paskowy lub bar-code), to graficzny zapis znaków w postaci kombinacji jasnych i ciemnych elementów (pasków-kresek) według zasad symboliki danego typu kodu. Istnieje szereg różnych odmian takich kodów. Różnią się one układem kresek i możliwościami kodowania (cyfry, litery, ilość znaków). Celem stosowania kodów kreskowych jest przyspieszenie i zwiększenie wiarygodności odczytu informacji - zastąpienie ręcznego wpisywania znaków do komputera.

Pierwsze kody kreskowe powstały w latach czterdziestych naszego stulecia. W tym okresie zostały podjęte badania nad możliwością zautomatyzowania odczytu informacji o towarach za pomocą specjalnych znaków i symboli. W 1949 roku został opatentowany pierwszy kod kreskowy, zwany wtedy "tarczą strzelniczą" ze względu na swój wygląd.

W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych przeprowadzono wiele udanych próbach stworzenia systemów identyfikacji towarów przy użyciu specjalnych znaków i symboli. Do rozwoju prac w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie (lata sześćdziesiąte) w znacznym stopniu przyczynił się gwałtowny rozwój supermarketów, w których nastawiono się na masową obsługę klientów.

Obecnie na świecie istnieje ponad 400 rodzajów kodów kreskowych. Nie wszystkie jednak są powszechnie stosowane. Kod kreskowy rzadko sam w sobie zawiera istotną dla jego użytkownika informację. Jest tylko swego rodzaju identyfikatorem, pozwalającym na szybkie otrzymanie potrzebnych danych. Zasada działania jest podobna do zastosowania numeru dowodu osobistego czy wręcz PESEL-a. Posiadając te numery i mając dostęp do odpowiedniej bazy danych, można otrzymać pełne dane osobowe jego właściciela.

Aby używać kody musimy najpierw zarejestrować się jako ich użytkownicy i otrzymać swój numer identyfikacyjny. Po drugie, należy zapoznać się z zasadami i wymaganiami stosowania określonego kodu kreskowego.

Zanim zaczniemy wykorzystywać kody kreskowe, musimy określić rodzaj kodu, który będziemy stosować. Zależeć on będzie przede wszystkim od celu, w jakim chcemy go użyć i obowiązujących standardów. Jednym z najpowszechniejszych zastosowań jest wykorzystanie kodu kreskowego do oznaczania towarów trafiających do sprzedaży hurtowej i detalicznej. W tym celu powinniśmy zastosować kod EAN. W handlu od prawie 20 lat używany jest system EAN/UPC i ten właśnie rodzaj kodu umieszczany jest na opakowaniach towarów, aby ułatwić ich obrót hurtowy i detaliczny. Zastosowanie kodu kreskowego ułatwiło prace ewidencyjno-kontrolne, wyeliminowało dużą ilość dokumentacji, udoskonaliło i przyspieszyło obsługę klienta, usprawniło prace inwentaryzacyjne i umożliwiło automatyczne sygnalizowanie braków w zaopatrzeniu itp.

Kod EAN daje możliwość oznaczenia danego rodzaju towaru trzynastocyfrowym lub ośmiocyfrowym numerem identyfikacyjnym. Poza nim kod kreskowy nie zawiera żadnej innej informacji. Takie cechy jak nazwa czy cena "pobierane" są przy odczycie kodu z bazy danych uprzednio wprowadzonej do komputera.
EAN jest systemem międzynarodowym i przestrzegając jego zasad mamy pewność, że dany numer towaru jest niepowtarzalny na całym świecie. Jest to możliwe dzięki Międzynarodowemu Stowarzyszeniu EAN, które kontroluje przydzielanie numerów poprzez organizacje narodowe. Dlatego aby producent (dystrybutor) mógł oznaczać swoje towary kodem EAN musi zarejestrować się w systemie poprzez organizację krajową lub jej przedstawiciela. Wówczas otrzyma swój numer producenta i zakres numerów na swoje towary.
Występują dwie wersje kodu EAN: podstawowa trzynastocyfrowa (EAN-13) i skrócona ośmiocyfrowa (EAN-8), która ułatwia umieszczanie kodu na małych opakowaniach.Kod EAN-13 zawiera 13 cyfr: nr kraju (pierwsze 3 cyfry), nr producenta lub dystrybutora (następne 4-7 cyfr), nr produktu (następne 2-5 cyfr), cyfra kontrolna (ostatnia cyfra).Kod EAN-8 zawiera 8 cyfr: nr kraju, nr produktu i cyfra kontrolna. Numer towaru w kodzie EAN-8 przydziela się tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy nie ma żadnej możliwości umieszczenia na opakowaniu kodu EAN-13.

Podstawowymi elementami kodu kreskowego są: tło kodu, układ kresek, zakodowany numer, znacznik marginesu i marginesy ochronne.Kody EAN mogą mieć różny rozmiar, przy czym należy pamiętać że im mniejszy kod tym mniejsze są dopuszczalne odchyłki odwzorowania szerokości kresek i odstępów, a tym samym bardziej dokładny musi być proces drukowania i trudniej jest otrzymać właściwą jakość kodu (patrz następny punkt).

Ważnym czynnikiem przy drukowaniu kodów kreskowych jest kontrast pomiędzy kreskami a odstępami (tłem). Kreski powinny maksymalnie pochłaniać, a tło odbijać czerwone światło (emitowane przez czytnik kodów). Idealnym zestawieniem jest białe tło i czarne kreski.

Szerokość całego kodu kreskowego nie jest odległością od pierwszej do ostatniej kreski lecz zawiera jeszcze marginesy ochronne, które powinny być w kolorze tła. Orientacyjnie wyznaczane są one poprzez początek pierwszej lewej cyfry i koniec ostatniego prawego znaku ">".

Ostatnią cyfrą w kodzie jest cyfra kontrolna, która służy do wykrywania błędu odczytu kodu kreskowego. Oblicza się ją według specjalnego algorytmu dla danego rodzaju kodu kreskowego.

© 2010 Altarex. All Rights Reserved
Projekt & cms: www.zstudio.pl